Tag Archives: Losgeld

Niemand heeft grotere liefde dan hij die zijn leven geeft voor zijn vrienden

Wij zijn het meest voorname weekend van het jaar binnen getreden. Vandaag zaterdag is het 14 Nisan en komen ter gelegenheid van die dag meestal overal mensen tezamen om Jezus Laatste Avondmaal te herinneren en er bij na te denken hoe die man van vlees en bloed zich zo opofferde voor vele mensen.

Niemand heeft grotere liefde dan hij die zijn leven geeft voor zijn vrienden. — Joh. 15:13.

Als men kijkt hoe hij zich liet gevangen nemen en hoe hij reageerde toen hij ondervraagd en gegeseld werd, kan men enkel vaststellen dat hij zeer kalm bleef en eigenlijk alles rustig onderging en beantwoorde op een beleefde manier. Men kan zelfs stellen dat hij gewillig mee ging in wat er volgens Gods Plan moest gebeuren.

Hij geeft in de Olijftuin ook aan dat hij de voorkeur er aan geeft dat God Zijn Wil zal gebeuren en niet de zijne en dat alles moest verlopen zoals het in de Geschriften was opgetekend.

“Want Ik zeg u, dat ook dit, wat geschreven is, aan Mij volbracht moet worden, namelijk: En Hij is met de misdadigen gerekend. Want alles, wat mij aangaat, loopt ten einde.” (Lu 22:37 Palm)

“39  En uitgaande, begaf Hij zich, als naar gewoonte, naar den Olijfberg; en Hem volgden ook Zijn discipelen. 40 En als Hij aan de plaats gekomen was, zeide Hij tot hen: Bidt, dat gij niet in verzoeking komt. 41 En Hij scheidde Zich van hen af, omtrent een steenworp ver; en nedergeknielde zijnde, bad Hij, 42 Zeggende: Vader, mocht het uw wil zijn, deze drinkbeker van Mij weg te nemen! Doch niet Mijn wil, maar de Uwe geschiede. 43 En van Hem werd een Engel uit de hemel gezien, die Hem versterkte. 44 En in bange strijd zijnde, bad Hij te ernstiger. En zijn zweet werd gelijk grote droppelen bloed, afvallende op de grond.” (Lu 22:39-44 Palm)

Voorzeker was het niet gemakkelijk voor hem nu die dood onder ogen te krijgen. Het was een slecht vooruitzicht, waarbij hij er op moest rekenen dat God zijn belofte zou houden en voor hem iets beters in petto had; Jezus had het volste vertrouwen in  zijn hemelse Vader.

Maar datgene wat Jezus graag verwezenlijkt zag was niet specifiek voor hem. Hij wenste zich aan te bieden als een losgeld om de mensen vrij te kopen van de banvloek der zonde. Nooit had Jezus zich zelfzuchtig opgesteld. Al wat hij deed was in naam van God en om Die God gewillig te zijn en te verheerlijken. Altijd stelde Jezus zich op als dienaar van die hemelse Vader Die hij zo kenbaar wilde maken. Ook liet hij merken dat al was hij gezonden door God zijn rol was om te dienen.

“Want ook de Zoon des mensen is niet gekomen, om gediend te worden, maar om te dienen, en Zijn ziel te geven tot een rantsoen voor velen.” (Mr 10:45 Palm)

“3 Want ook Christus heeft Zichzelf niet behaagd; maar (hem wedervoer) gelijk geschreven is: De versmadingen degenen, die U versmaden, zijn op Mij gevallen. 4 Alles toch, wat te voren geschreven is, is tot onze lering te voren geschreven, opdat wij door lijdzaamheid en door de vertroosting van de Schriften, hoop zouden hebben.” (Ro 15:3-4 Palm)

Zo kunnen wij uit de oude geschriften opmaken wie Jezus moest zijn en welke rol hij kwam te vervullen. Uit die geschriften kunnen wij ook opmaken dat er alle reden toe is om in hem hoop te hebben, want in hem zijn de Liefde van God vervuld en het leven terug aan de mensen aangeboden. In hem hebben wij een vooruitzicht naar opstanding uit de doden.

“Jezus zeide tot haar: Ik ben de Opstanding en het Leven, die in Mij gelooft, zal leven, al ware hij ook gestorven!” (Joh 11:25 Palm)

Doordat Jezus een mensenzoon was die kon sterven zoals wij allemaal kunnen sterven, hebben wij een prachtig vooruitzicht in zijn opstanding uit de dood. Moest Jezus God zijn dan hadden wij zulk een vooruitzicht natuurlijk nog niet , want God kan niet sterven en als HIj Christus zou geweest zijn dat heeft Hij daar misschien een prachtig dramatisch toneelstuk opgevoerd, dat ons echter nog geen bewijs zou geven dat een mens ook uit de dood kan opstaan. Maar met Jezus, de zoon van God en de mensenzoon, een man van vlees en bloed,  hebben wij dat nu wel gekregen.

Als mens moest die druk van een komende dood dan ook verschrikkelijk zijn geweest. Ook voor hem moest het in het duister grijpen zijn. Want wat zou er met hem gebeuren als hij daar op Golgotha die dood moest ondergaan. Hij had wel al mensen terug tot leven gebracht, maar deze gingen daarna toch terug dood. Maar wie zou hem dan tot leven brengen en voor hoe lang. Daar verschilt Jezus zeer hard ten opzichte van ons. Want hij had het volste vertrouwen in God dat deze Zijn beloften zou voltrekken en dat hij later toch als Koning der Joden verder zou mogen komen te regeren.

Zijn liefde voor de mens deed zijn twijfels en angst wegdeemsteren. Zijn doel bereiken om de mensen redding te brengen was belangrijker dan zijn eigen leven te redden.

Jezus sprak meermaals over de liefde van zijn hemelse Vader en zoals alle Joden hield hij zich aan die herinneringsavond om Gods Hand te gedenken bij de bevrijding van Gods Volk uit Egypte. Dat was een bevrijding uit menselijke slavernij, maar nu zou Jezus een bevrijding proberen te verkrijgen uit de slavernij van pijn, lijden en dood. Met zich kandidaat te stellen als een lam dat geslacht moest worden ter loskoping van de mensheid hoopte hij God zo te verzoenen met de mensheid.

Alles wat Jezus deed werd gemotiveerd door liefde. Eén uiting van liefde is medelijden of medegevoel. Medelijden bewoog Jezus ertoe mensen te onderwijzen, zieken te genezen, hongerigen te voeden en doden op te wekken (Matth. 14:14; 15:32-38; Mark. 6:34; Luk. 7:11-15). Hij stelde de behoeften van anderen graag boven zijn eigen behoeften. Maar hij toonde vooral grote liefde door zijn leven voor anderen te geven en hierbij hoopte hij ook dat God Zijn liefde voor de mensen zou geven en de bovenhand zou laten krijgen zodat die erge vloek van de dood ten einde zou gebracht worden.

In de wijze waarop Jezus zich over gaf aan zijn hemelse Vader kunnen wij die diepe intense liefde van Christus Jezus zien. Die liefde heeft Jezus ons ook als voorbeeld gegeven. Uit liefde voor hem volgen wij nu ook zijn geboden en voldoen aan het verzoek om die avond in de bovenzaal te Jeruzalem te gedenken. Met het besef dat niet alles zo maar veroorloofd is, houden wij ons dit jaar wel aan de coronamaatregelen en blijven wij dus in onze eigen intieme kring of bubbel zodat wij niemand kunnen besmetten of ook niet zelf besmet kunnen geraken.

“23  Alle dingen zijn mij geoorloofd, maar niet alle dingen zijn nuttig: alle dingen zijn mij geoorloofd, maar alle dingen stichten niet. 24 Niemand zoeke hetgeen van zijn zelf, maar een ieder hetgeen eens anders is.” (1Co 10:23-24 Palm)

Door de liefde van God werd de liefdedaad van Jezus hoog geschat en aanvaard als zoenoffer. Alles wat Jezus van God had ontvangen heeft hij ook doorgegeven aan zijn discipelen om hen dat op hun beurt ook te laten doorgeven. In navolging van die apostelen blijven wij nu ook nog elk jaar dat laatste avondmaal van Jezus herdenken. Vanavond gaan wij dan ook, al is het zoals vorig jaar in kleine kring, die ogenblikken van Jezus laatste uren op aarde in gedachten nemen.

“23  Want ik heb van de Heere ontvangen, hetgeen ik ook u heb overgegeven, dat de Heere Jezus in de nacht, toen Hij verraden werd, het brood nam; 24 En als Hij gedankt had, brak Hij het, en zeide: Neemt, eet, dat is Mijn lichaam, dat voor u gebroken wordt; doet dat tot Mijn gedachtenis! 25 Desgelijks ook (nam Hij) de drinkbeker, na het eten van het Avondmaals, en zeide: Deze drinkbeker is het Nieuw Verbond in Mijn bloed. Doet dat, zo dikwijls gij die zult drinken, tot Mijn gedachtenis! 26 Want zo dikwijls gij dit brood zult eten, en deze drinkbeker drinken, zo verkondigt de dood van de Heeren, tot dat Hij komt! 27 Zo dan, wie onwaardiglijk dit brood eet, of de drinkbeker van de Heeren drinkt, die is schuldig aan het lichaam en bloed van de Heeren! 28 Maar de mens beproeve zichzelf, en ete alzo van het brood, en drinke van de drinkbeker; 29 want die onwaardiglijk eet en drinkt, die eet en drinkt zichzelf een oordeel, niet onderscheidende het lichaam van de Heeren.” (1Co 11:23-29 Palm)

Ook dit jaar gaan wij er bij stil staan welke een liefde Jezus wel moet gehad hebben voor ons, om zichzelf zo te geven.

Je kunt Jezus navolgen door de behoeften van anderen boven die van jezelf te stellen. Volg hem ook na door te leren meer medegevoel te hebben met de mensen in je gebied.

Laten wij ons ook samen verbonden voelen met allen die deze avond 14 Nisan vieren, en laat ons daar ook dankbaar voor zijn dat wij zo in eenheid verbonden kunnen zijn als broeders en zusters in Christus.

°°°

Wij wensen u een gezellige avond in uw kleine kring
met een dankbaar gedenken aan Jezus liefde en offerdaad
alsook met dankzegging aan Jehovah God Die dat zoenoffer van Zijn zoon aanvaard heeft
en ons Zijn Liefde heeft geschonken met dat loskoopoffer te aanvaarden.

+

Voorgaand

Zeven Feesten van God de belangrijkste feesten van de hele Bijbel

Meer dan Tien dingen die we moeten weten over Jezus

Tijden van gevangenschap, verbanning en verlossing

2017 Nisan 10, uitkijkend naar 14 Nisan

 

++

Vindt ook te lezen

  1. Redding
  2. Reddingsplan
  3. Gods Redding
  4. Redding komt vanuit de Joden
  5. Echte boodschap van redding niet ver te zoeken
  6. Offers van mensen onvolkomen tegenover het volmaakte slachtoffer door God te leveren 4 Verzet tegen God en Overeenkomstige prijs
  7. Offers van mensen onvolkomen tegenover het volmaakte slachtoffer door God te leveren 5 Toetssteen en steen van aanstoot
  8. Een losgeld voor iedereen 1 De Voorziening van een tweede Adam
  9. Zoenoffer
  10. Lijden bedekt door Zoenoffer
  11. Voorbereidingstijd tot een herinneringsmoment
  12. Vrijdag 3 april 2015 een dag voor verenigde samenkomst ter herinnering
  13. Belangrijkste weekend van het jaar 2016
  14. Messiaans Pesach 2017 en verharde harten
  15. Dienstknecht voor velen terwille van de waarheid van God
  16. Op de eerste dag voor matzah
  17. De avond dat Jeshua zijn talmidim opdroeg dat de Pascha Seder vanaf die tijd zal worden gevierd ter zijner nagedachtenis
  18. Voorbereiding op het belangrijkste weekend van het jaar 2018
  19. Jezus vindt de dood op Golgota op voorbereidingsdag
  20. Na de sabbat na Pesach, de verrijzenis van Jezus Christus
  21. Niet onwillig naar de dood gesleept
  22. De verzoening in type en antitype 2 Uitgaan naar Jezus
  23. Verscheidene Verbondakkoorden 7 Het nieuwe verbondsslachtoffer en bemiddelaar
  24. Verscheidene Verbondakkoorden 9 Op het hart geschreven
  25. De zeven Feesten van God
  26. 1 -15 Nisan
  27. Rond het Paasmaal
  28. Een Konijn dat Paaseiren legt
  29. Niets is verloren: het is nooit te laat
  30. Het meest speciale weekend van 2018
  31. Shabbat HaChodesh Parshat Tazria, Parshat Metzora en tzara’at
  32. Opdracht niet na laten om over de belangrijke Uittocht te praten
  33. Voor het eerst in jaren weer een Pesach in isolatie
  34. Pessach Sheni 14 Iyar 5779 – Zondag 19 mei
  35. Zichtbare druppel Bloed aan de deurlijst
  36. Terwijl wij in Isolatie zijn: Beste wensen op dit Feest van Bevrijding – From our isolation best wishes on this Feast of Liberation
  37. Een herinneringsmaaltijd in kleine kring

2 Comments

Filed under Levensstijl, Nederlandse teksten - Dutch writings, Nieuwsgebeurtenissen - Journaal, Religieuze aangelegenheden

Is het nodig dat wij onze zonden belijden aan God, nadat Jezus voor onze zonden gestorven is?

 

In het Onze Vader wordt hierover gesproken maar toen woonde Jezus nog op de aarde. Het is nuttig eerst iets dieper in te gaan op de begrippen verlossing en vergiffenis.

De eis die eigenlijk aan ons wordt gesteld, is dat wij in het geheel niet zondigen. Alleen absolute volmaaktheid maakt ons aanvaardbaar voor God. Helaas is alleen Jezus er in geslaagd die volmaaktheid te tonen. De overige mensen slagen daar niet in, en hebben daarom verlossing nodig.

De openbaring van Gods verlossingsplan maakt duidelijk dat wij op bepaalde voorwaarden toch kunnen worden aangenomen, en zo ontkomen aan de dood die wij eigenlijk zouden verdienen. En dat het verlossingswerk van Christus daar een grote rol bij speelt. Maar het basisprincipe is en blijft dat zonde onacceptabel is voor God. Met andere woorden: van ons wordt gevraagd dat wij ons uiterste best doen die volmaaktheid van Jezus, op zijn minst zo goed mogelijk, te benaderen. Maar wanneer wij daarin tekort schieten, is het niet een kwestie van ‘game over’ (zoals onder de wet van Mozes strikt genomen het geval was), en zelfs niet van ‘terug naar af’ en opnieuw beginnen (zoals in sommige andere religies, zoals het boeddhisme), maar kunnen we vergiffenis vragen en verdergaan. De bedoeling is dan uiteraard wel dat wij van onze fouten leren, en wel degelijk naar dat voorbeeld van Christus toegroeien.

Uiteraard kan het niet de bedoeling zijn dat wij gewoon ons eigen leven leiden, en de rekening daarvoor door Christus laten betalen. Zijn verlossingswerk is geen vrijbrief om onze eigen gang te gaan.
Waar wij tekort schieten, mogen (!) we ons beroepen op de verlossing die hij tot stand bracht, maar dat is geen verkregen recht. Christus betaalt als het ware onze schulden, maar dit betekent wel dat wij niet de vrijheid hebben om bewust nieuwe schulden te maken, omdat de rekening toch al zou zijn voldaan. Dit houdt in dat wij, wanneer we toch weer in de fout zijn gegaan, in elk geval bereid moeten zijn te erkennen dat het fout was. En dat kunnen we alleen maar doen door onze zonde te belijden. En de tweede eis is, dat wij onze uiterste best moeten doen om herhaling te voorkomen. En dit op zijn beurt vergt dat wij ons bewust zijn van onze fouten. En niets maakt je zo goed bewust van je fouten als de noodzaak ze te belijden. Anders gaan we maar denken dat het allemaal wel meevalt.

Jacobus raadt ons zelfs aan die fouten te belijden tegenover elkaar (Jac. 5:16), hoeveel te meer aan God. De Schrift vertelt ons dat we radicaal moeten veranderen. We moeten al onze menselijke neigingen achter ons laten, en ons zo volledig mogelijk richten op het voorbeeld van Jezus. En die verandering moet zo radicaal zijn, dat het ons wordt voorgesteld als het worden van ‘een nieuwe mens’ (Efez. 4:22-24), of van een opnieuw geboren worden (Joh. 3:3). Dat kan alleen wanneer we ons voortdurend bewust zijn van wat we nog verkeerd doen, waar we nog tekort schieten, en wat er dus beter moet. En zelfs wanneer we in dit leven nooit die volmaaktheid van Jezus zelf zullen bereiken: we moeten wel groeien, we moeten er wel steeds dichter in de buurt komen. Dat is een leerproces; en we leren het snelst van onze fouten. We herkennen onze fouten alleen wanneer we gedwongen worden die te erkennen, niet in de laatste plaats tegenover onszelf. Maar wanneer we al niet bereid zijn die toe te geven tegenover God, dan hebben we smoezen genoeg om ze te ontkennen tegenover onszelf. Vandaar.

Daarom: ja, onze schulden worden ons kwijtgescholden, en de rekening daarvoor is al voldaan. Maar we hebben geen carte blanche om dan maar onze gang te gaan; we kunnen niet op pad gaan met Jezus’ creditcard opzak. We zullen voor elke nieuwe schuld weer met het schuldbriefje bij God langs moeten gaan, en nederig vragen of dat misschien weer afgeboekt mag worden. Op zijn minst leren we ons dan te schamen voor ons gedrag. Dat klinkt misschien allemaal erg negatief, en in werkelijkheid zal het effect ook veel positiever zijn: we bouwen een relatie op, die we anders niet zouden hebben. Maar we moeten nooit de vergissing maken dat zonde sinds Christus’ dood niet serieus meer is. Dat is die wel.

In Gods ogen is zonde nog steeds bloedserieus. En het belijden daarvan maakt ons daar beter dan wat dan ook van bewust.

Nog een laatste opmerking over het feit dat Jezus zijn discipelen het ‘Onze Vader’ leerde, toen Hij ‘nog op aarde’ was. Uit zijn woorden blijkt dat hij hier was om de zijnen voor te bereiden op het nieuwe Verbond en het nieuwe tijdperk dat komen ging. Het lijkt daarom niet logisch te verwachten dat hij zijn discipelen een ‘nieuw gebed’ zou leren, dat enkele jaren later alweer achterhaald zou zijn. We mogen er daarom van uitgaan dat dit gebed een patroon bevat, dat door alle eeuwen heen van belang blijft.

2 Comments

Filed under Levensstijl, Nederlandse teksten - Dutch writings, Vragen van lezers

Tijden van gevangenschap, verbanning en verlossing

Jaren nadat de Allerhoogste Zijn Volk verlost had van de slavernij in Egypte moest Hij toezien hoe vele ogenblikken zij Zijn wonderen voor hen had verricht en hen steeds bijstond.

Meermaals zag God hoe de Joden van het rechte pad afdwaalden en hoe Hij hen meermaals moest waarschuwen dat zij (de Joden) zich moesten richten naar Hem en zich ook zouden moeten bekeren. Mits het niet altijd effect had moesten zij de gevolgen dragen  er moesten zij onder ogen zien hoe de Babyloniërs Jeruzalem in 586 v.G.T. de Tempel verwoestten en dezen de Joden in ballingschap stuurden.

Het was een tijd van verlangen en verdriet naar hun geboorteland en kapitaal. Het was 50 jaar later toen de Perzische koning Cyrus de Joden toestond om naar Jeruzalem terug te keren en de Tempel te herbouwen. De vreugde van de Israëlieten was echter van korte duur, omdat Alexander de Grote al snel de controle over Jeruzalem nam in 332 voor onze huidige tijdrekening.

De Romeinen namen toen opnieuw de controle over Jeruzalem over. Te midden van de droefheid en het verlangen naar het oude Jeruzalem – temidden van deze moedeloosheid en verlangen om weer vrijgelaten te worden – met de eerste kreet van een baby, werd Jesaja’s profetieën (bv. Jes 66:10-12) voor de eerste keer vervuld. Gedurende de volgende 2000 jaar hebben de naties van de wereld geleerd zich in Jeruzalem te verheugen. Sommige Joden die om haar rouwden, begrepen de boodschap van vreugde en werden gelukkig met haar: de Verlosser van de wereld, de Messias die zou komen, werd geboren.
Ongeveer 33 jaar later werd hij – het Onschuldige Lam, de gezondene van God die leefde onder de mensen – aan een boom genageld. Door zijn offerdaad bood hij aan zijn hemelse Vader een Zoenoffer aan waardoor het mogelijk werd gemaakt ‘voor iedereen die de Naam van de Heer aanroept’ om gered te worden door het losgeld dat door Jezus was betaald met dit zoenoffer.
Jezus ‘beroemde woorden in Johannes 7: 38-39 herinneren je aan Jesaja’s profetie:

“Met degene die in mij gelooft, zoals de Schrift zegt, zullen stromen van levend water van binnenuit stromen.”

Zij die in Jezus Christus geloven mogen zich verheugen in de hoop en mogen dankbaar zijn dat Jezus zulk een zwaar offer heeft gebracht, dat hij het met zijn leven moest bekopen.

Zoals de lammeren geslacht werden om vrijheid te brengen voor de Joden werd zo een kleine twee duizend jaar ook een lam naar de slachtbank gedragen, dit maal om vrijheid te brengen voor Joden en niet-Joden. Door zijn offergave werd Jezus als tweede Adam, de eerstgeborene van het Nieuwe Verbond, of werd hij de medeschepper van de Nieuwe Wereld, mits die enkel door hem mogelijk is geworden.

Vooraleer hij aan de paal werd gehangen kwam hij nog bijeen om de uittocht uit Egypte te herdenken, maar ook om aan zijn getrouwen het Goede Nieuws te verkondigen van een Nieuw Verbond dat zou ondertekend worden, weliswaar met zijn bloed, maar waarbij elk menselijk wezen kans op vrijheid van de dood werd gegeven.

Het is die bijeenkomst waar Jezus zijn dood en de bezegeling van dat Nieuwe Verbond aankondigde, dat wij volgende week gaan herinneren. Wees voorbereid en zorg er voor dat ook jij samen met anderen in gemeenschap getuigenis aflegt van je geloof in die bijzondere gebeurtenis.

Op 14 Nisan, vrijdag 19 april in 2019, verwachten wij dan ook dat over geheel de aarde vele mensen zullen samen stromen om dat Laatste Avondmaal van Jezus en zijn getrouwen in herinnering te nemen.

++

Vindt ook om te lezen

  1. Fragiliteit en actie #14 Plagen van God
  2. Geen Wegvluchter
  3. 13 Adar opening naar 14 Nisan
  4. Prinsesjes en carnavalstoestanden #6 Van Adar I en II naar Nisan
  5. 1 -15 Nisan
  6. Shabbat HaChodesh Parshat Tazria, Parshat Metzora en tzara’at
  7. Zalving als teken van verhoging
  8. 2017 Nisan 10, uitkijkend naar 14 Nisan
  9. De avond dat Jeshua zijn talmidim opdroeg dat de Pascha Seder vanaf die tijd zal worden gevierd ter zijner nagedachtenis
  10. Messiaans Pesach 2017 en verharde harten
  11. De zoon van David en de eerste dag van het Feest van de ongezuurde broden
  12. Verscheidene Verbondakkoorden 8 Onze plaats bij de voorgestelde Verbonden
  13. Verscheidene Verbondakkoorden 9 Op het hart geschreven
  14. Jezus laatste avondmaal
  15. Het Herinneringsmaal
  16. 14 Nisan, de avond om Christus Zijn predikingswerk te herinneren
  17. Niet onwillig naar de dood gesleept
  18. Jezus vindt de dood op Golgota op voorbereidingsdag
  19. Na de sabbat na Pesach, de verrijzenis van Jezus Christus
  20. Rond het Paasmaal
  21. Pasen 2006
  22. 2009 – Donderdag 9 April = 14 Nisan en Paasviering 11 April
  23. Het meest speciale weekend van 2018
  24. Een Groots Geschenk om te herinneren
  25. Voorbereidingstijd tot een herinneringsmoment
  26. Verwaarloosde geboortedag en sterfplaats 1 Rabbijn Jeshua en Romeinse weerstand
  27. Het Grote kinderweekend
  28. De zeven Feesten van God
  29. Neem afstand van heidense vastenperiodes
  30. Azteekse en Romeinse tradities die ons nog steeds beïnvloeden
  31. Een Konijn dat Paaseiren legt
  32. Zeven Feesten van God de belangrijkste feesten van de hele Bijbel

+++

Aanverwante lectuur

  1. De eerstgeborenen zijn voor Jahweh
  2. Welke reden wordt aangehaald voor het offeren van de eerstgeborenen?
  3. ‘n Goede Week?
  4. Het ABC van de Goede Week
  5. De laatste week van Jezus’ leven – Het Pascha is over 2 dagen
  6. Witte Donderdag
  7. Voetwassing op Witte Donderdag
  8. De laatste 24 uur van Jezus’ leven – Het laatste avondmaal
  9. Pesach
  10. Pesach was vóór Pasen
  11. Milaan 1 – Dramatisch
  12. De dood van de messias (2)

6 Comments

Filed under Geestelijke aangelegenheden, Geschiedenis, Levensstijl, Nederlandse teksten - Dutch writings, Wereld aangelegenheden

Een veel voorkomende vraag: Waarom moest Jezus of God naar de hel?

Waarom moest Jezus of God naar de hel terwijl mensen die slechte dingen hebben gedaan rechtstreeks naar de hemel mogen?

Grote Vraag - Big Question - Wat nu? What now?

De grote vraag – Big Question – Wat is er hierna? Wat is er na dit leven?

Als wij na onze dood ofwel eerst naar het vagevuur gaan en dan naar de hemel, waarom en voor wie moet Jezus dan terug komen om de doden en levenden te oordelen?

Indien wij gered zijn en onze ziel naar de hemel gaat waarom prediken er nog zovelen over verdoemenis in de hel?

Waarom als wij zogezegd gered zijn door het bloed van Christus zijn er nog kerken die hun leden bang maken met hellevuur en eeuwige foltering, terwijl zij zeggen dat wij geen werken meer moeten doen omdat wij gered zijn?

Hebt u zich al eens afgevraagd of God wel kan sterven en dan in een hel zou terecht komen?

Volgens de Bijbel heeft Dé God geen geboorte, geen begin van leven mits Hij altijd al bestaan heeft. De Godheid heeft ook geen einde aan Zijn leven. Er staat in de Bijbel vermeld dat geen mens Hem kan zien en leven, maar ook dat geen enkel mens Hem iets kan aandoen. Nochtans weten wij dat Jezus door zeer veel mensen is gezien, die dan toch niet dood vielen, en dat hij zelfs enkele tot leven bracht, terwijl hij zelf toch dood ging aan een houten paal, opgehangen door de Romeinen en begraven door enkele toegewijden.

God, volgens de Bijbel, kan overal tegelijkertijd zijn. Hij is noch gebonden door plaats, noch door tijd. Aldus kan men zeggen dat God in de hemel kan zijn, maar ook op aarde alsook in de hel.  Maar indien de hel een folterplaats voor zondigen zou zijn kan men zich ook wel afvragen wat God daar zou horen te doen. Als men weet dat Jezus zonder zonden zou zijn kan men het ook stellen dat het zeer vreemd is dat Jezus naar de hel zou moeten gaan, terwijl hij vrij van zonden is.

Wat zijn eigenlijk dat vagevuur en die hel?

Heb jij al ergens over een vagevuur gelezen in de Bijbel?

Voorgeborchte of het verblijf van de zielen die na het sterven niet toegelaten worden tot de hemelse glorie van Christus en ook niet naar de hel of het vagevuur gezonden worden. – Domenico Beccafumi. De nederdaling van Christus in de Limbus. 1530-1535.

Nergens in de Bijbel wordt er over een vagevuur gesproken. Nergens wordt er gezegd dat mensen na hun dood nog eens voor een tweede maal zouden gestraft worden voor hun gedane fouten. Ook wordt er nergens over een voorgeborgte of voorgeborchte, gesproken waar kleine kinderen indien zij nog niet gedoopt waren, of zielen die na het sterven niet toegelaten zouden worden tot de hemelse glorie van Christus en ook niet naar de hel of het vagevuur zouden gezonden worden, naar toe zouden moeten gaan. Volgens de Heilige Schrift is de straf voor de zonde eenvoudigweg de dood. Daar eindigt het leven en daarmee is het eindpunt bereikt van ons als zondig wezen. De dood zelf is de straf die ons is opgelegd.

Kan u een rechtvaardige Vader of rechter voorstellen die nogmaals straft als een straf voor een bepaald feit al verricht is geworden?

De Elohim Hashem Jehovah wordt volgens het Boek der boeken, de Bijbel, voorgesteld als een rechtvaardige Vader en Herder. Kan u zich een liefdevolle vader voorstellen die continue zijn kinderen blijft straffen voor dezelfde fouten? Wat zou u er van denken als die Liefdevolle Vader telkenmale een straf volbracht is voor eenzelfde feit opnieuw een straf zou geven en dan nog eens en nog eens, om zo het kind tot in het oneindige te laten lijden?

Als rechtvaardige Vader is het wel zo dat Hij gemaakte fouten niet ongestraft kan laten.

“Die de weldadigheid bewaart aan vele duizenden, Die de ongerechtigheid, en overtreding, en zonde vergeeft; Die den schuldige geenszins onschuldig houdt, {9 } bezoekende de ongerechtigheid der vaderen {10 } aan de kinderen, {11 } en aan de kindskinderen, in het derde en vierde lid. {12 } (Ex 34:7 STV)

“Dat niemand zijn broeder vertrede, {12 } noch bedriege {13 } in zijn handeling; want de Heere is een wreker over dit alles, gelijk wij u ook te voren gezegd en betuigd hebben.” (1Th 4:6 STV)

“Hoeveel te zwaarder straf, meent gij, zal hij waardig geacht worden, die den Zoon van God vertreden heeft, {56 } en het bloed des testaments {57 } onrein geacht heeft, {58 } waardoor hij geheiligd was, {59 } en den Geest der genade {60 } smaadheid heeft aangedaan?” (Heb 10:29 STV)

“Komt dan, en laat ons samen {58 } rechten, zegt de HEERE; al waren uw zonden als scharlaken, {59 } zij zullen wit {60 } worden als sneeuw, al waren zij rood {61 } als karmozijn, {62 } zij zullen worden als witte wol.” (Jes 1:18 STV)

“Want de bezoldiging der zonde {62 } is de dood, {63 } maar de genadegift Gods {64 } is het eeuwige leven, {65 } door Jezus Christus, onzen Heere.” (Ro 6:23 STV)

Als de dood door God als de ultieme straf wordt aanzien, waarom zou er dan nog eens een straf in een vagevuur of in een hellevuur moeten volgen?

Wat is de hel?

Heb jij gemerkt dat er in de bijbel over de hel of Gehenna, Hades, Sjeool, Sheool of Tartarus wordt gesproken, welke allemaal hetzelfde zouden zijn?

Heb jij daar al bij stil gestaan wat dat eeuwig of steeds brandende vuur zou zijn?

In de vroegere tijden braken wel eens ziekten uit die zeer besmettelijk waren. Om de besmetting inte perken werden de lijken zo vlug mogelijk verbrand, zodat zij geen nieuwe slachtoffers meer konden maken. Omdat het zo belangrijk was die besmettelijke ziekten onder controle te houden werd er buiten de stadsmuren steeds een vuur aan gehouden om zo vlug mogelijk daar de lijken te verbranden zodat er niets meer dan stof zou van overblijven, welk dan ook niemand meer zou kunnen besmetten. Dat steeds brandend vuur werd “hel” genoemd zoals ook de graven “sheol” of “sheool” werden genoemd. Dat vuur buiten de bewoonde wereld werd namelijk als het “graf” bedoeld, of de “eeuwige rustplaats” voor de overledene.

Ook vandaag moeten wij nog steeds de lezing in de Bijbel opvatten als toenertijd. Maar zoals toen waren er mensen die filosofeerden en hoopten dat er na dit leven nog iets zou zijn of dat de mens over ging tot een andere gedaante. Telkenmale als men stierf zou men terug tot leven komen in een gedaante, afhangende van het voorgaande leven. Had men goede dingen verricht zou men verbeteren, had men slechte daden verricht zou men naar een lagere stand terug keren. Zulke incarnaties zijn tegen de leer van God, maar zijn ook bij meerdere geloofsgroepen binnen geslopen. Wij horen ons hier echter van zulke gedachten  te ontdoen.

Is Jezus een incarnatie van een God-mens?

Door al die Griekse filosofische gedachten rond een steeds terugkerende mens of een “reïncernatie” is ook de gedachte opgekomen van een “god-mens reïncarnatie”. Door woordverdraaiingen kwamen valse leraren er toe mensen te overtuigen dat het woord ook een mens maar tegelijkertijd God kon zijn. Aldus kwam het geloof er in dat

Het Woord is vlees geworden

zou inhouden dat God zelf vlees zou geworden zijn, en dat het niet ging om het Woord van God, namelijk de uitspraken van God, die vlees zouden zijn geworden (wat de intentie van de evangelieschrijver was).  Volgens meerder mensen die zich ‘geloofsgeleerden” of “godsgeleerden” (“theologen”) noemden moest zulk een schrijven wel inhouden dat het over God ging die zich zogenaamd bekleedde met vlees zoals bij een materialisatie of een reïncarnatie. Hun interpretatie betekent dat God zogezegd werd wat de mens was — vlees en bloed — opdat Hij een van ons mensen zou zijn. Sommigen beweren zelfs dat dat één van de noozaken was om ons te verlossen. Vreemd is dat zij dan niet afvragen waarom God dan zo vele eeuwen wachtte om naar de aarde te komen en te doen alsof Hij verleid werd (want God kan niet verleid of misleid worden) en om te doen dat de mens Hem iets kon aandoen en Hem zelfs ter dood zou kunnen brengen (want God kan niet sterven en de mens kan Hem niets doen).

Hoe wij Johannes’ geschriften ook doorzoeken, wij kunnen nergens vinden dat hij zegt dat het Woord een God-Mens, een combinatie van God en mens werd.

Van waar komt dat God-mens zijn?

Ook al bestonden er al zeer veel mythen over goddelijke wezens en god mensen bij de heidense volkeren is de uitdrukking God-Mens speciaal geworden bij de trinitariërs die het zich heel eigen maakten en van “de zoon van God” “god de zoon ” maakten, alsof dat juist het zelfde zou zijn. Velen zien zelfs niet meer het verschil tussen die twee en zijn er van overtuigd dat Jezus zowel zoon van God is als God zelf is. Voor hen is Jezus een deel god van een Driegodheid, naar de gelijkenis van de vele drie-godheden in polytheïstische groepen. Maar daarbij valt op dat bij die meergoden aanbidders hun subgoden dikwijls meer gelijkheden vertonen met de hoofdgod dan Jezus met zijn goddelijke Vader. Om dit te vergoeilijken gaan sommigen zo ver om het een kat-en-muis spelletje te noemen waarbij zij wel naar strikvragen kijken maar niet de essentie van Jezus antwoorden ter harte nemen. zij durven dan zelfs te schrijven

Blijkbaar zit er iets in Jezus’ antwoord verstopt dat zó explosief is dat men daar het liefst een eind bij uit de buurt blijft. {God, de enige God, is in Zijn Zoon Jezus onze naaste geworden}

en dan draaien zij rond de pot die zij wel weten, namelijk dat

God alleen God is en dat er geen andere God dan Hij is (12:32) {God, de enige God, is in Zijn Zoon Jezus onze naaste geworden}

en beseffen zij wel

Juist de Joden wisten als geen ander dat deze Enige zijn eer niet deelt met een ander (Jesaja 42:8, 48:11). Dat had God duidelijk gemaakt na de ellende van de ballingschap als straf voor een volk dat andere goden (!) achterna liep. {God, de enige God, is in Zijn Zoon Jezus onze naaste geworden}

Nergens heeft Jezus zich gelijk gesteld aan God, integendeel heeft hij zelfs gezegd dat hij niets kan doen zonder God, die veel groter is dan hem.

“Jezus dan antwoordde en zeide tot hen: Voorwaar, voorwaar zeg Ik u: De Zoon kan niets van Zichzelven doen, {15 } tenzij Hij den Vader dat ziet doen; {16 } want zo wat Die doet, {17 } hetzelve doet ook {18 } de Zoon desgelijks.” (Joh 5:19 STV)

“Gij hebt gehoord, dat Ik tot u gezegd heb: Ik ga heen, en kom weder {57 } tot u. Indien gij {58 } Mij liefhadt, zo zoudt gij u verblijden, omdat Ik gezegd heb: Ik ga heen tot den Vader; want Mijn Vader is meerder dan Ik. {59 } (Joh 14:28 STV)

Wat wij als het Onfeilbare Woord van God beschouwen (de Bijbel) heeft het zelfs regelmatig over „de Zoon des mensen”, hetgeen wel zeer afwijkt van God-Mens. Alsook wordt daarin vermeld dat God zelf, Die geen leugens vertelt, verklaart dat God Zijn welbeminde zoon is.

“21  En het geschiedde, toen al het volk gedoopt werd, en Jezus ook gedoopt was, en bad, dat de hemel geopend werd; 22 En dat de Heilige Geest op Hem nederdaalde, {24 } in lichamelijke gedaante, gelijk een duif; en dat er een stem geschiedde uit den hemel, zeggende: Gij zijt Mijn geliefde Zoon, in U heb Ik Mijn welbehagen! 23 En Hij, Jezus, begon omtrent dertig jaren oud te wezen, {25 } zijnde (alzo men meende) de zoon van Jozef, den zoon van Heli, {26 } (Lu 3:21-23 STV)

In Johannes’ geschriften wordt de uitdrukking „Zoon des mensen” zestien maal op het Woord van toepassing gebracht. Dit duidt erop dat die mensenzoon en niet “god de zoon” door een menselijke geboorte op aarde „vlees geworden” is. Zijn vleeswording betekende niets minder dan dat Jezus als mens van vlees en bloed zichtbaar werd voor iedereen. God kan door geen enkel mens gezien worden, maar Jezus werd door velen gezien. Hij was ook tastbaar en bevestigde dat hij geen geest was zoals zijn hemelse Vader wel een geest is, die dan ook geen vlees, beenderen en bloed heeft.

“Ziet Mijn handen en Mijn voeten; want Ik ben het Zelf; {36 } tast Mij aan, en ziet; want een geest heeft geen vlees en benen, gelijk gij ziet, dat Ik heb.” (Lu 24:39 STV)

“God is een Geest, en {22 } die Hem aanbidden, moeten Hem aanbidden in geest en waarheid.” (Joh 4:24 STV)

“Hij zeide verder: Gij zoudt Mijn aangezicht {31 } niet kunnen zien; {32 } want Mij zal geen mens zien, en leven. {33 } (Ex 33:20 STV)

Een materialisatie of incarnatie van God of van een hemelse zoon Gods kan moeilijk als een rechtvaardige oplossing aanzien worden. Hierbij moet men dan trouwens de vraag stellen waarom God zolang gewacht heeft en indien wij mensen dan nu zouden verlost zijn, waarom hij ons dan nog zo lang laat lijden en zovelen nog steeds in het ongewisse laat?

de god Apis

De Egyptische godheid die haar eigen dodenpriesters kreeg en later als Apisstier van Memphis meer karaktertrekken toebedeeld kreeg en de aardse belichaming van de god Ptah werd.

Men moet weten dat bij zeer veel heidense groepen reïncarnatie tot het normale gebeuren mag behoren. Niet alleen zijn in zulke groepen dieren gewijd aan bepaalde goden, maar sommige dieren worden daar ook beschouwd als de incarnatie van een bepaalde god of godin. De Apisstier bijvoorbeeld werd als de incarnatie van de god Osiris beschouwd en ook als een emanatie van de schepper god Ptah of Peteh, de vergoddelijking van de primordiale wereld in de Enneadische kosmogonie, dat letterlijk Ta-tenen werd genoemd met de betekenis van verrezen land, of als Tanen, met de betekenis van ondergelopen land.

Zondeval en Losgeld

God kon zo met een vingerknip de mens laten verdwijnen en opnieuw een ander menselijk wezen geschapen hebben. Maar dat zou niets aan het gestelde vraagstuk oplossen. De mens had gerebelleerd tegen God en Zijn rechtschapenheid en recht op heerschappij in vraag gesteld. Met de zondeval in de Tuin van Eden heeft de mens de dood als straf voor die rebellie tegen God over zich gekregen.

Als wij sterven hebben wij met onze dood betaald voor de schuld van onze weerstand en ongehoorzaamheid aan God. Er is dan verder helemaal geen reden om nogmaals een andere straf te krijgen of om nogmaals een aflossing te voorzien voor onze schulden. Want Jezus Christus als mensenzoon is er in geslaagd om onze schuld af te lossen doordat hij als mens er in geslaagd is om volledig Gods Wil te doen en zich aan te bieden als een Offerlam ten behoeve van het Losgeld voor alle mensen hun schulden.

Mits God aanvaard heeft dat Jezus zijn eigen wil ter zijde heeft geschoven en zijn plengoffer aanvaard heeft zijn wij nu begenadigd met de vrijspraak, indien wij dat Offer ook willen erkennen en bereid zijn om te geloven dat Jezus de Weg naar God is, de Gezondene, de Heiland en Onze Verlosser.

Wij moeten beseffen dat wij misschien niet onderuit kunnen om te gaan sterven, maar doordat Jezus een volmaakt offer aan god heeft aangeboden ligt er voor ons een Genadegave klaar welke ons toch nog iets na de dood kan opleveren. Maar als wij sterven zullen wij of in een graf gelegd worden of gecremeerd worden. Bij beiden zal ons lichaam tot stof en as vergaan, zoals in de bijbel staat opgetekend. Daarbij zal ons denken ook vergaan, terwijl voor de nabestaanden enkel de herinneringen en onze vroegere geschriften zullen achterblijven. Verder zal er voor ons geen mogelijkheid meer zijn om met hen te communiceren of zo. Alles zal gedaan zijn. Indien wij nog iets hadden moeten doen, dan moest dat voor dat stervenspunt gebeurd zijn.

“Ziet, alle zielen {7 } zijn Mijne; {8 } gelijk de ziel des vaders, alzo ook de ziel des zoons, zijn Mijne; de ziel, die zondigt, die zal sterven. {9 } (Eze 18:4 STV)

“Want de levenden {22 } weten, dat zij sterven zullen, maar de doden weten niet met al; {23 } zij hebben ook geen loon {24 } meer, maar hun gedachtenis is vergeten. {25 } (Pre 9:5 STV)

“Alles, {40 } wat uw hand vindt {41 } om te doen, doe dat {42 } met uw macht; want er is geen werk, {43 } noch verzinning, {44 } noch wetenschap, noch wijsheid in het graf, daar gij heengaat.” (Pre 9:10 STV)

“Want het graf {50 } zal U niet loven, de dood {51 } zal U niet prijzen; die in den kuil nederdalen, zullen op Uw waarheid niet hopen. {52 } (Jes 38:18 STV)

“19 Want wat den kinderen der mensen wedervaart, dat wedervaart ook den beesten; en enerlei wedervaart {36 } hun beiden; gelijk die sterft, {37 } alzo sterft deze, {38 } en zij allen {39 } hebben enerlei adem, {40 } en de uitnemendheid der mensen boven de beesten is geen; {41 } want allen zijn zij ijdelheid. {42 }20 Zij gaan allen naar een plaats; {43 } zij zijn allen uit het stof, {44 } en zij keren allen weder tot het stof.” (Pre 3:19-20 STV)

“In het zweet uws aanschijns zult gij brood eten, {38 } totdat gij tot {39 } de aarde wederkeert, dewijl gij daaruit genomen zijt; want gij zijt stof, en gij zult tot stof wederkeren.” (Ge 3:19 STV)

Ook voor Jezus, die mens van vlees en bloed, stond er niets anders op dan na zijn dood in het graf gelegd geworden. Maar daar zal het grote verschil, zijn opstanding een bewijs moeten zijn voor ons mensen, dat er ook voor ons zo iets moois te verwachten valt. Indien Jezus God zou zijn dan hadden wij nu als mensen nog steeds geen bewijs dat een mens uit de dood zou kunnen opstaan. Dan waren wij nu nog steeds in het ongewisse. Nu echter hebben wij een verzekerde hoop!

+

Voorgaand

Antwoord op Vragen van lezers: Gelijk Mozes de slang in de woestijn verhoogd heeft, zo moet ook de Zoon des mensen verhoogd worden

Bijbels antwoord op uw vraag: Wat gebeurt er met ons na het sterven?

Trinitarische zendelingen die Joden tot Christus willen brengen

Uitlopen om uit lichaam te wonen

++

Aansluitend

  1. Zonde en rekenschap
  2. Wat gebeurt er als wij sterven
  3. Dood
  4. Vindt er een transfer plaats na de dood?
  5. Lichaam en ziel één
  6. Sterfelijkheid en onsterfelijkheid 1 Levensadem en ziel
  7. Sterfelijkheid en onsterfelijkheid 2 Scheiding van God
  8. Al of niet onsterfelijkheid
  9. Onsterfelijkheid – Immortaliteit
  10. Eeuwenlange verkondiging van de hel als martelplaats
  11. Hemel
  12. Hemel en Hel
  13. Hellevuur
  14. Kinderen niet naar het voorgeborgte
  15. Sheol, Sheool, Sjeool, Hades, Hel, Graf, Sepulcrum
  16. Graf
  17. Is er meer in dit leven dan dit?
  18. Wat is de bedoeling van dit leven
  19. Beperktheid van de mens tot in zijn dood
  20. De Bijbel haar relevatie over God
  21. Kroniekschrijvers en profeten #3 Poëtische boeken
  22. Bekommerende God
  23. Plan van de goddelijke maker
  24. Bestemming van de aarde
  25. Bestemming getrouwen en rechtvaardigen
  26. Bestraffing vermijden
  27. Redding mogelijk voor allen
  28. Bevrijding
  29. Christelijke hoop op eeuwig leven
  30. Reddingsplan
  31. Psalm 59 David in grote moeilijkheden #1 Red mij van mijn vijanden
  32. Hoop
  33. Hoop op een man
  34. De onschuldige
  35. Plaatsing van Jezus door zogenaamd Bijbelstudie webruimte
  36. Doctrine van de Drievuldigheid
  37. Jezus de Weg naar God
  38. Offers van mensen onvolkomen tegenover het volmaakte slachtoffer door God te leveren 1
  39. Offers van mensen onvolkomen tegenover het volmaakte slachtoffer door God te leveren 2
  40. Für den Willen dessen, der größer ist als Jesus
  41. Lam van God #1 Sprekers voor God
  42. Verzoening en Broederschap 1 Getrouwheid en vergoeding
  43. Christus Jezus: de zoon van God
  44. Hoop voor de toekomst
  45. Hoop eerste christenen
  46. Hoop op leven
  47. Hij die komt
  48. Jezus moest sterven
  49. Zoon van God – de weg naar God
  50. Een losgeld voor iedereen 1 De Voorziening van een tweede Adam
  51. Een losgeld voor iedereen 2 Een verheven persoon van vlees en bloed
  52. Vertrouwen in Jezus Christus
  53. Jezus drie dagen in de hel
  54. Hij die zit aan de rechterhand van zijn Vader
  55. Geloof in Jezus Christus
  56. Geloof in slechts één God
  57. Staat God achter al het kwaad hier op aarde
  58. God is positief
  59. God komt ons ten goede
  60. Gods hoop en onze hoop
  61. Er zijn geen teleurstellingen voor degenen wier testamenten zijn begraven in de wil van God
  62. Keuze van levende zielen tot de dood
  63. Gods redding
  64. Gods beloften
  65. Christus wederkomst
  66. Sterfelijk en spiritueel lichaam
  67. Heerlijk einde
  68. Waarheid van mens of van God
  69. Verzoening
  70. Zoenoffer
  71. Verzoend met God
  72. Koninkrijk van Christus en Koninkrijk van God
  73. Koninkrijk van God
  74. Koninkrijk Gods
  75. Laatste dagen omroepers
  76. Azteekse en Romeinse tradities die ons nog steeds beïnvloeden
  77. Kerkzijn in een ik-gerichte tijd

+++

Gerelateerd

  1. Als anderen niet langer meedoen en/of niet meer in God geloven: hoe houden we het dan vol om kerk te zijn?
  2. Christen-populisme helpt niet. Christelijke spelregels voor geloofwaardig optreden
  3. Zondeval
  4. Dag 4 – De zondeval
  5. Perspectief na de zondeval
  6. De hel van veraf en dichtbij
  7. God, de enige God, is in Zijn Zoon Jezus onze naaste geworden
  8. God wil in en met ons winnen
  9. ‘En toen kwam Jezus’ – Heb. 1, 1-4
  10. ‘God in ons midden’ – 3. ‘TomTom+’
  11. Verduistering
  12. Verzoening?
  13. Spreken over Gods oordeel begint bij de gekruisigde Jezus
  14. In Search of Immortality, Book Review
  15. Reincarnation 1
  16. Reincarnation 2
  17. Reincarnation – 5 Incredible Stories Told By Young Children Around the World
  18. Reincarnation for the Curious Christian, Part 1
  19. Why Children and Childhood? – The answer from a Spirit
  20. Re-Merging With Source God
  21. Buddhism, Christianity, and Islam 101: Religion on the Rebound, Religion on the Run…

9 Comments

Filed under Geestelijke aangelegenheden, Nederlandse teksten - Dutch writings, Religieuze aangelegenheden, Voelen en Welzijn, Vragen van lezers