Tag Archives: Geert Mak

Geert Mak – Grote Verwachtingen. In Europa. 1999-2019.

Kun je geschiedenis herkennen als je er middenin zit?

Persoonlijke verhalen vormen de basis van de nieuwe serie “In Europa”. Verhalen van ooggetuigen die – zonder dat ze het doorhadden – deel uitmaakten van historische gebeurtenissen, die achteraf als ‘sleutelmoment’ kunnen worden gezien.

Met recht en rede mag de te Vlaardingen geboren ex-redacteur van het weekblad de Groene Amsterdammer, en medewerker en stadsredacteur van NRC/Handelsblad, en buitenlandredacteur van de VPRO-radio, de lezers en kijkers in de Lage Landen begeesteren.

Nu zijn reeks ‘In Europa” op de Nationale Belgische Omroep loopt, is het de moeite meerdere boeken van Geert Mak onder de loep te nemen en te zien waarom hij in 2004 een eredoctoraat kreeg van zo wel de Open Universiteit Heerlen als van de Westfälische Wilhelmsuniversität in Münster voor zijn verdiensten op het gebied van geschiedschrijving.

Dat hij zijn lezers of de televisie kijkers aanzet tot het stellen van kritische vragen is één van zijn goede kenmerken, die aangeven dat hij niets opdringt maar verder wil aanzetten tot kritisch nadenken, evalueren en stappen ondernemen.

Grote verwachtingen: In Europa - 1999-2019

*

Te herinneren

  • Tijd = vriend + vijand van historicus.
  • verre verleden = een gegeven.
  • Verbindingen – oorzaak + gevolg
  • Hoe dichter de tijd de historicus nadert => hoe troebeler het zicht.
  • Feiten en gebeurtenissen > soepel beschrijven
  • consequenties > moeilijk te overzien.
  • ondergaan onze tijd
  • nieuwe eeuw vol voorspoed voor ons => afscheid nemen van treurnis van 20e eeuw
  • zaadjes al gepland > klimaat + terrorisme + stroom vluchtelingen + bankencrisis
  • Onze wereld = drastisch aan het veranderen
  • verbindingen van verleden naar heden
  • kinderen na 9/11 niet meer naar etnische afkomst keken.
  • Irak oorlog > Irakese inval 2003 ~=~  onbezonnen Russisch-Japanse oorlog van 1904.
  •  Westen viel  opnieuw van een voetstuk
  • val van de Muur = overwinning van liberalisme => ‘the end of history’ <= Europeanen in voormalige Oostblok – met name Polen + Hongaren = ineenstorting Sovjet-imperium = 1. nationalistisch feest= nieuw begin voor duizend en één nationale ambities.
  • veel Midden-Europese landen leefden tot 1918 onder het Oostenrijks-Hongaarse Rijk of onder de Ottomanen, daarna onder het nazi-imperium, na de Tweede Wereldoorlog onder de Sovjets.
  • Mak zoomt in op vluchtelingen > duizelingwekkende aantallen doden zien > maakt ze mens, geeft ze namen, leeftijden + reden van dood
  • Brexit > Britten beschouwden zichzelf sinds 1945 (…) als overwinnaars. (…)
  • triomfantelijke gevoelens kende rest van Europa nauwelijks.
  • oprichting van EU vr Verenigd Koninkrijk = belangrijk onderdeel van vredes- en verzoeningsproces + vooral handelsblok met verguld randje
  • bankencrisis > narcistische, op winst beluste managers
  • Nederland aantal zelfdodingen na 2008 v. 9 naar 11 per honderdduizend inwoners  gestegen
  • andere landen vanaf 2008 aantal zelfmoorden met duizenden gestegen <= Niet ondenkbaar crisis grote rol = psychologische gevolgen v. neoliberalisme > geweld vrije markt => leven v mens klein + futiel. 
  • hoe lang voordat vrije markt definitief bankroet raakt.
  • bestuurlijk Europa > politici = “westerse blindheid”.
  • massale opkomst v.h. populisme, overal in Europa.
  • Amsterdam kampt met uithollende gevolgen van de globalisering.
  • Friesland > Leeuwarden culturele hoofdstad van Europa > inbreng Friezen weinig ruimte.

Tonny Mollema

Tijd is de vriend en de vijand van de historicus. Vanuit de overzichtelijke zetel van het heden is al datgene wat in het verre verleden gebeurde een gegeven. Verbindingen dienen zich aan, oorzaak en gevolg vloeien feilloos in elkaar over en decennialange vraagstukken hebben in een paar pagina’s een antwoord gevonden. Hoe dichter echter de tijd de historicus nadert, hoe troebeler het zicht. Feiten en gebeurtenissen laten zich nog soepel beschrijven, maar consequenties zijn steeds moeilijk te overzien. Geert Mak zelf weet dit maar al te goed. Al vroeg in het boek beschrijft hij over de slimme geschiedenisstudent uit 2069 die over onze tijd zal gaan schrijven. Hij zou zo graag meekijken met hem. Wat schrijft hij over de tijd van nu? We ondergaan onze tijd, we doen wat we doen en de toekomst zal haar oordeel over ons vellen.

View original post 1,349 more words

1 Comment

Filed under Economische aangelegenheden, Geschiedenis, Levensstijl, Nederlandse teksten - Dutch writings, Politieke aangelegenheden, Re-Blogs and Great Blogs, Sociale Aangelegenheden, Wereld aangelegenheden

Hoe Gaan We Dit Uitleggen – Jelmer Mommers (boekbespreking)

*

Om te herinneren:

  • Gebeurtenissen van historische betekenis + van buitengewoon belang voor de mensheid = komen zelden uit het niets + zelden onaangekondigd.
  • In alledaagse werkelijkheid hangt alles nauw met elkaar samen + acties van individuen die de waarheid gezamenlijk bepalen.
  • Met wetenschap van nu = nauwelijks nog objectief kijken naar vroegere figuren zoals bijv. de jonge man die een monsterlijke Führer zou gaan worden.
  • Nauwelijks te geloven dat Trump president van de Verenigde Staten zou kunnen worden <= vergeten te luisteren naar de signalen die er zijn. > Geert Mak zei dat Trump = resultaat van onze eigen fascinatie met narcisme > leider niet los zien van tijdsgeest.
  • Trump met een positieve boodschap opwarming van de Aarde durft +  kan ontkennen of bagatelliseren
  • dankzij Al Gore + David Attenborough + BBC ongemakkelijke waarheid > opwarming van de Aarde + desastreuze impact van klimaatverandering op de natuur zichtbaar.
  • Klimaatverandering = hot issue.
  • wetenschappelijke waarheid staat wereldwijd ter discussie omdat mensen het er gewoon niet mee eens zijn.
  • En ze komen er mee weg! Ik ben vast niet de enige die zich aan de huidige tijdsgeest irriteert, maar ik moest voor het lezen van dit boek erkennen dat ik zelf deelgenoot ben. Ook ik kende de mogelijke gevolgen en de schrijnende situatie onvoldoende.
  • Jelmer Mommers zou best eens een van de mensen kunnen zijn die een noodlot zien aankomen. Hij stelt: we gaan een hittetijd tegemoet. > kunnen alleen de schade nog beperken.
  • in 1850 waarschuwden de eerste mensen al dat we voorzichtig met de natuur moesten omgaan, dat er een balans is tussen alles wat leeft en dat we daar respect voor zouden moeten hebben.
  • vervuilers weten al decennia hoeveel schade ze aanrichten.
  • In de jaren ’60 van vorige eeuw wisten oliemaatschappijen dat ze schade toebrachten aan het milieu.
  • Mommers toont maar weer eens dat het probleem van CO₂ in de atmosfeer ons eeuwenlang zal blijven achtervolgen.
  • 2 scenario’s voor situatie in 2050: Extreme weersomstandigheden van nu zullen ieder jaar intensiveren. => Nederland > regenseizoen kennen. + optimistisch scenario > technologische ontwikkelingen
  • Mommers biedt mogelijke oplossingen + nieuw verhaal nodig => duidelijk “nee” tegen de huidige, gevaarlijke weg. => + kiezen voor “het groene toekomstverhaal”. = oplossing zodat politieke speelveld niet kan worden gekaapt door ontkenning.

Tonny Mollema

Gebeurtenissen van historische betekenis en van buitengewoon belang voor de mensheid, of het nou immense rampen zijn of taferelen van uitzonderlijk geluk, komen zelden uit het niets. Zelden komen ze onaangekondigd. Er is altijd wel iemand die het noodlot ziet aankomen, iemand met een vooruitziende blik, iemand die de signalen oppikt. Het vervelende is dat we, als mensheid, diegene vaak pas naderhand kunnen aanwijzen. Of misschien treffender: durven aanwijzen. Er zijn voorbeelden te over, de een wezenlijker dan de ander: de kernramp van Chernobyl, de Watersnoodramp, de zaak Armstrong, de opkomst van het nationaal socialisme en de daaropvolgende Holocaust. Pas na afloop, als het kwaad geschied is, kan het hele verhaal geschreven worden, is het opeens duidelijk wie goed was en wie als de geschiedenisboeken ingaat als de schuldige.

View original post 1,549 more words

2 Comments

Filed under Ecologische aangelegenheden, Geschiedenis, Natuur, Nederlandse teksten - Dutch writings, Politieke aangelegenheden, Re-Blogs and Great Blogs, Sociale Aangelegenheden, Wereld aangelegenheden