Tag Archives: Claude Marinower

Stolpersteine voor Antwerpen en een nieuwe naam voor een groot dok

De stad aarzelde lang om het toe te staan omdat er bij sommige Joodse groepen bezwaar werd gemaakt, maar uiteindelijk zijn ze er gekomen, de beruchte “Stolpersteine”. Volgens sommige Joden kon het niet dat er kon gestapt of getrapt worden op een gedenksteen voor een Jood. Voor sommigen waren de gedenkstenen te oneerbiedig, maar na “wetenschappelijk advies” zette het stadsbestuur het licht toch op groen. Na een aantal clandestien geplaatste stenen legde de stad in oktober vorig jaar de eerste officiële ‘Stolperstein’. Hij kwam op de stoep voor het huis waar in 1942 Rosa Marinower en haar twee kinderen werden opgepakt. Ze overleefden Auschwitz niet. Rosa was de tante van Antwerps schepen Claude Marinower (Open Vld).

Vorige dinsdag plaatste de Duitse kunstenaar Gunter Demnig (71) in de Boomgaardstraat, de Lange Kievitstraat, op het Tramplein en het Moorkensplein enkele “Struikelstenen”.

De twee Joodse broers Léon en Simon Helfgott bekochten hun verzet tegen de nazi’s met de dood.

De twee Joodse broers Léon en Simon Helfgott bekochten hun verzet tegen de nazi’s met de dood.

Het verhaal achter de twee tegels voor de Joodse broers Simon en Léon Helfgott toont volgens Borgerhouts districtsschepen Ben Van Duppen (PVDA) aan dat fascisme geen diversiteit verdraagt.

“Joodse mensen, homoseksuelen, zigeuners, mensen met een handicap, politieke tegenstanders, verzetsstrijders: ze waren allemaal slachtoffers van de nazi’s. Simon Helfgott was een Antwerpse jongen van 23 jaar met Poolse roots. Hij was arbeider in de diamant en lid van de communistische partij. In 1943 stierf hij als verzetsman tijdens een actie nabij het Sportpaleis. Zijn broer Léon werd gedeporteerd naar Litouwen en daar vermoord.”

In de Boomgaardstraat in Antwerpen werden gedenkstenen ingewijd voor de vroegere woning van Wolf en Sura Szpigielmann. Ze werden in 1942 gedeporteerd en vermoord.

“Het is belangrijk om een plaats te hebben waar we onze grootouders écht kunnen herinneren”,

zei kleinzoon Alain Adler.

Vanuit de Verenigde Staten van Amerika waren familieleden gekomen om dit ogenblik van in herinnering neming mee te maken.

Rector Herman Van Goethem blijft het wel vreemd vinden dat de Eerste Wereldoorlog in Antwerpen beter bekend is dan de Tweede Wereldoorlog.

“Terwijl we toch de stad zijn van de V-bommen, de deportaties van Joden en heel veel politieke gevangenen. Het hoogste aantal oorlogsslachtoffers viel in Antwerpen. Dat proberen we meer ruimte te geven in de straten van onze stad.”

Ook de huidige burgemeester wil wat van het vroegere collaboratie verleden van de stad opkuisen. Zo werd voorzien in een naamsverandering van het Delwaid dok. Uit onderzoek was gebleken dat Antwerps oorlogsburgemeester Leo Delwaide “een actieve rol” in de Jodenrazzia’s heeft gespeeld tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Herman Van Goethem, historicus en rector van de Universiteit Antwerpen heeft een onderzoek geleverd dat leert dat de christendemocratische oorlogsburgemeester Delwaide een “actieve rol” speelde in de organisatie en uitvoering van de Jodendeportaties vanuit Antwerpen in 1942. Tot nu toe werd aangenomen dat hij enkel had toegekeken, maar er zijn nu genoeg bewijzen gevonden dat hij er ook wel een rol in gespeeld heeft. Onder het bewind van oorlogsburgemeester Leo Delwaide werden Duitsgezinde agenten ingezet om razzia’s te houden in de Joodse wijken van de stad.

Schepen Claude Marinower (Open VLD), zelf van Joodse afkomst, stelt dat ‘1942’ geen volledig nieuw verhaal vertelt, maar wel ‘elke nog mogelijke twijfel wegneemt’ en de verschillende verantwoordelijkheden voor de Jodenvervolging in Antwerpen duidelijk maakt.

‘Het is ook geen roman, maar een wetenschappelijk werk op basis van zeer veel betrouwbare bronnen. Het is dus goed om daar snel het juiste gevolg aan te geven’,

zegt hij.

“Als de stad een havendok naar iemand vernoemt, dan is dat een bijzonder grote eer. We moeten ons afvragen of dat nog gepast is voor een oud-burgemeester die volgens historici actief heeft meegewerkt met de nazi’s om Antwerpse Joden te deporteren”,

zegt Wouter Van Besien van Groen in De Morgen.

“Na lectuur van het boek was de zaak duidelijk: de naam is niet houdbaar”,

zegt burgemeester Bart De Wever (N-VA).

Volgend jaar viert de stad Antwerpen 75 jaar bevrijding. Volgens Bart De Wever ontvallen ons de getuigen die het nog hebben meegemaakt een na een in ijltempo.

“Daarom is de urgentie om zo’n naamsverandering snel door te voeren, nog groter.”

Michael Freilich:

“Enerzijds is het niet haalbaar dat tientallen straten en monumenten in dit land van naam veranderen, anderzijds moeten we respect betonen voor de slachtoffers van de Holocaust en hun nazaten hier bij ons. Mijn eigen grootvader werd in de straten van Antwerpen opgepakt door de politie en de Gestapo, ik weet dus uit eerste hand waar het over gaat.”

Het Delwaidedok krijgt een andere naam

Haven van Antwerpen – Delwaide dok dat andere naam zal krijgen

+

Vindt ook om te lezen

  1. Herdenkingsstenen die doen buigen voor de slachtoffers
  2. Herdenking Antwerpse Joodse slachtoffers WOII
  3. Holocaust memorial cobblestones laid around Europe – and beyond

+++

Aanvullend

  1. Struikelstenen
  2. Ä hiubä hinech, i Gedankä bini binech
  3. Stolpersteine
  4. Stolpersteine in Haarlem
  5. On Holocaust Memorial Day, 2019: Torn from Home
  6. Could it happen again?
  7. SP: Kindertransport 80

1 Comment

Filed under Nederlandse teksten - Dutch writings, Nieuwsgebeurtenissen - Journaal