De paradox van de gastvrijheid

Op de tientallen Vlaamse televisiezenders kan men hopen programma’s zien die ons laten binnengluren in mensen hun eigendom. Meerdere programma’s willen de bezochte mensen ook hun binnenste geheimen horen vertellen. Sommige van die zenders slaagt er wonderwel in om mensen hun eigenste persoonlijke verhalen naar boven te brengen.

Ook de Nederlandse televisie zenders die bij ons in de Vlaamse huishoudens kunnen bekeken worden brengen een hoop voyeuristische programma’s.

BNN Vara bracht zo vroeger ook het programma Nu we er toch zijn, waarin bij vreemden aangebeld werd om hun gastvrijheid te polsen. Dat concept werd dan later ook door een commerciële zender in Vlaanderen zowel als de staatszender ‘één’ over genomen, zoals in ‘Man bijt hond’ en het gelijkaardige ‘Iedereen Wereldberoemd’. In die programma’s  kon men of kan men nog een televisieploeg vinden die de bezochte mensen vraagt om een maaltijd en een slaapplek, en natuurlijk bovenal om het recht hun intieme ruimte (het thuis) te registeren en tot in de onbepaaldheid te verspreiden via de beeldbuis. Opvallend zich daarbij toch niet gestoord voelen.

Filosofiestudent aan de Radboud Universiteit Nijmegen Boris van Meurs (1994) die een blog heeft dat filosofische reflecties bevat over het alledaagse schrijft ook over datgene dat goed illustreert wat de Franse filosoof Jacques Derrida als de paradox van de gastvrijheid kenmerkt. Een paradox die vandaag de dag weer opnieuw voor ons geworpen wordt in de vorm van de vraag: hoe gastvrij is Europa?

Derrida stelt dat de gastvrijheid een begrip is dat van zichzelf het onmogelijke vraagt. Het vraagt het onmogelijke, omdat de onvoorwaardelijke gastvrijheid de gast volledig vrij wil ontvangen. Wees één van ons. Echter, de gast als gast is nooit één van ons, maar de buitenstaander die ons bezoekt.

Verwelkomt de gastheer de gast volledig, dan is er geen gastvrijheid meer – want de volledig omarmde gast (als één van ons) zou zelf gelijk aan de gastheer zijn geworden. De gast eet mijn voedsel, dat dan ook het zijne is.

stelt Boris van Meurs.

Verder kunnen wij ook een opvallende gelatenheid zien bij een volharden in de openheid. Maar daarbij valt wel op dat die gelatenheid niet in spe moet betekenen open te staan voor anderen of voor andere situaties. Bij vele bezochten valt op dat zij niet speciaal bijzondere aspiraties hebben. Geen bovenwereldlijke verwachtingen. Zij willen gerust accepteren dat het hier gebeurt, in dit leven waarin wij geworpen zijn.

Volgens van Meurs

proberen wij weg te komen van het leven zoals het is, dan vergiftigen wij onszelf met valse idealen, die ons wegvoeren van alles dat ons hier op aarde gegeven wordt.

> Lees er meer over: De Klos: Nu we er toch zijn… + Blijf de aarde trouw! Gelatenheid als Activiteit – Heidegger en Nietzsche

 

Leave a comment

Filed under Levensstijl, Nederlandse teksten - Dutch writings, Sociale Aangelegenheden, Voelen en Welzijn

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.