Wonderen van de schepping: Nepenthes

Nepenthes is een insectenetende plant, die voorkomt op arme grond in tropische regenwouden. Om aan voedsel te komen heeft deze bekerplant
een aantal strategieën, waarmee zij insecten (vooral mieren) lokken en verteren. Tot voor kort dacht men dat zij dit alleen voor elkaar kregen
door hun prooi te laten verdrinken. Maar recent onderzoek heeft aangetoond dat er veel meer bij komt kijken.

File:Nepenthes bicalcarata, Camponotus schmitzi and fly larvae.png

Nepenthes bicalcarata, Camponotus schmitzi en vliegenlarven

Eerst worden insecten gelokt met nectar, afkomstig van klieren onder de deksel en aan de binnenkant van de beker. Het bovenste deel heeft een glad en wasachtig oppervlak, waarop de pootjes van een insect geen houvast hebben en het insect dus niet kan ontsnappen. Zelfs na hevige regenval blijft de bovenkant glibberig, in tegenstelling tot de meeste andere planten, die zo zijn uitgerust dat zij regendruppels afweren. Bij nauwkeurige beschouwing is te zien dat de bovenrand van de beker zeer kleine ribbels heeft, die de regen langer vasthouden. Verder naar beneden heeft het oppervlak vele klieren, die verterende enzymen afscheiden om zachte weefsels op te lossen.

Nepenthes heeft ook een bijzondere vloeistof, die slijmerig aanvoelt en draderige vezels vormt wanneer je die tussen je vingers wrijft. Met behulp van zeer snelle video’s is te zien dat, terwijl mieren en vliegen makkelijk uit water kunnen ontsnappen, geen enkel insect zich uit deze vloeistof kan bevrijden. Want hoe meer zij worstelen, hoe dradiger de vloeistof wordt en hoe steviger zij vastgehouden worden. Daarnaast kent nepenthes een dagelijkse cyclus van nectarproductie, die vocht uit de lucht trekt en de bovenrand nat maakt, of het nu regent of niet. De meest effectieve vangtijd ligt tussen de late avond en de vroege ochtend, wanneer de nectarproductie zijn hoogste niveau bereikt.

Het is eenvoudig in te zien dat deze planten zich alleen hebben kunnen handhaven door de strategieën voor het te lokken en het verteren op hetzelfde moment te ontwikkelen. Dat spreekt van een Ontwerper en niet van toeval.

Attlwr.jpg

Nepenthes attenboroughii is een bekerplant uit de familie Nepenthaceae.

 

C.T.
Gebaseerd op een artikel in Testimony (www.testimony-magazine.org).
In de Hortus Botanicus in Leiden is een grote collectie Nepenthes te zien.

Leave a comment

Filed under Ecologische aangelegenheden, Natuur, Nederlandse teksten - Dutch writings

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.